Słownik pojęć IT: Backup, Security i Disaster Recovery

• RTO (Recovery Time Objective) – Maksymalny dopuszczalny czas niedostępności systemów IT po awarii. Mówi o tym, jak szybko firma musi przywrócić serwery do działania (np. RTO = 1 godzina), aby uniknąć strat biznesowych.
• RPO (Recovery Point Objective) – Maksymalna akceptowalna utrata danych mierzona w czasie. RPO = 15 minut oznacza, że system robi backup na tyle często, by stracić maksymalnie 15 minut pracy przed awarią.
• Immutability (Niezmienność) – Technologia (np. WORM, S3 Object Lock) chroniąca kopie przed modyfikacją lub usunięciem przez określony czas. To absolutny fundament obrony przed ransomware.
• Air-Gap – Fizyczne lub logiczne odizolowanie nośnika z kopią zapasową od sieci produkcyjnej i internetu. Gwarantuje, że wirus infekujący główną sieć nie przedostanie się do zasobów backupowych.
• Reguła 3-2-1 – Złoty standard nakazujący posiadanie minimum 3 kopii danych, na 2 różnych nośnikach, z czego 1 poza główną siedzibą (Offsite/Cloud).
• Reguła 3-2-1-1-0 – Nowoczesne rozszerzenie klasycznej zasady. Wymaga 3 kopii, 2 nośników, 1 lokalizacji offsite, dodatkowo 1 kopii odciętej (Air-gap) lub niezmiennej (Immutable) oraz 0 błędów po automatycznej weryfikacji odzyskiwalności.
• CDP (Continuous Data Protection) – Ciągła ochrona danych. Replikowanie zmian na poziomie bloków w czasie rzeczywistym (co do sekundy), co pozwala osiągnąć RPO bliskie zeru dla krytycznych baz danych.
• Failover / Failback – Failover to awaryjne przełączenie maszyn z uszkodzonego serwera na zapasowy (Disaster Recovery). Failback to późniejszy, bezpieczny powrót na naprawiony serwer macierzysty.
• Deduplikacja – Optymalizacja polegająca na eliminacji powtarzających się bloków danych przed ich zapisaniem. Drastycznie oszczędza i optymalizuje miejsce na macierzach backupowych.
• Snapshot (Migawka) – Zamrożony stan maszyny wirtualnej z konkretnego momentu w czasie. Snapshot na głównej macierzy nigdy nie jest trwałym backupem – fizyczna awaria sprzętu niszczy maszynę i jej migawki.
• BMR (Bare Metal Recovery) – Odtwarzanie "od zera". Proces przywracania całego serwera (systemu operacyjnego, aplikacji, ustawień i danych) na zupełnie nowy, pusty sprzęt fizyczny, bez konieczności wcześniejszej instalacji systemu.
• Smart Recovery – Inteligentne podejście do odtwarzania danych po awarii. Łączy automatyzację (np. natychmiastowe uruchomienie wirtualnej maszyny bezpośrednio z pliku backupu - Instant Recovery) z proaktywną weryfikacją spójności kopii zapasowych. Pozwala skrócić czas RTO z wielu godzin do zaledwie kilku minut.